Advertisement

email_18_animated.gif
مشتاقانه منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم
manager.khuzestanclub@gmail.com
نام کاربری

کلمه عبور

مرا به ياد داشته باش
فراموش کردن کلمه عبور
ثبت نام نكرده ايد؟ عضویت

صفحه اصلی arrow مقالات arrow عمومی arrow راهكارهايي براي توسعه گردشگري شهرستان انديكا
راهكارهايي براي توسعه گردشگري شهرستان انديكا چاپ ارسال به دوست
۳۱ خرداد ۱۳۸۹
 

آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) / سرویس گزارش 

بقلم: پدرام طاهري كتكي 

درباره نوشتن مقاله اي با موضوع راهكارهاي توسعه گردشگري اندیکا که چندی است به شهرستان ارتقا یافته است با يكي از فعالين محيط زيست استان صحبت كردم، وي ضمن استقبال و تشويق این حرکت که در راستای معرفی ظرفيت ها و پتانسيل هاي بالاي بخش ميراث فرهنگي، گردشگري و همچنین زيست محيطي و منابع طبيعي برخی مناطق و شرهای استان صورت می گیرد، با مهم خواندان انعکاس رسانه ای این برخورداری ها، نکته ای را نیز یادآور شد. اين فعال محيط زيست مي گفت: اينكه شما مي خواهيد پيرامون اهميت محيط زيست، منابع طبيعي و خدادادي و پتانسيل هاي بالاي گردشگري اين منطقه و معرفي آنها مقاله ای بنويسيد، در جای خود حرکت پسندیده ای است، ولي نكته اينجاست كه متولي و مديري كه كارش شنيدن اين پيشنهاد ها و راهكارهای ارائه شده باشد در اين شهرستان وجود خارجي ندارد؛ شهرستان اندیکا فاقد اداره محيط زيست، منابع طبيعي، ميراث فرهنگي و گردشگري است.

سخن اين فعال محيط زيست مصداق اين ضرب المثل بختياري است كه مي گويد: "سي كر بگو سي كور بواز"؛ یعنی براي كر بگو و براي كور برقص" البته منظور از آوردن اين مثل خداي ناكرده اين نيست كه مسئولين اداري اين شهرستان نه گوش شنوايي براي شنيدن پيشهادها و راهكارها دارند و نه چشم بينايي براي ديدن ضعف ها و كاستي ها، بلكه كنايه اي است از اينكه شهرستان اندیکا فاقد ارگان هایی است که بتوانند به مقالات، پیشنهادها و راهکارهایی اینچنین ترتیب اثر دهند و در كل از نبود يك چارت اداري و سيستم مديريتي در اين بخش برای آنکه بتواند راهكارها و پيشنهاداتي كه توسط فعالين محيط زيست و دوستداران ميراث فرهنگي منطقه پيشنهاد مي شود را بررسي كند رنج می برد؛ راهکارهایی که براي چشم انداز آينده اين شهرستان در بخش های ذکر شده بر اساس اصل مديريت استراتژيك محيط زيستي و پيشرفت در حوزه منابع طبيعي و محيط زيست بر مبنای توسعه پايدار و توسعه صنعت گردشگري برنامه ريزي كند. 

لذا بايد با توجه به اهمیت موضوع و نقش انکار ناپذیر مسائل فرهنگی و محیط زیست در سلامت روحی و جسمی مردم، حساسیت لازم را در مسئولان شهری اندیکا بوجود آورد تا با سرعت عمل بیشتری نسبت به تسریع روند راه اندازی ادارات محیط زیست، میراث فرهنگی و ... همت گمارند.

حال در این بخش به به مرور اجمالی پتانسیل های منطقه اندیکا می پردازیم که به ترتیب در سه بخش 1. محيط زيست 2. منابع طبيعي و خدادادي 3. اهميت تاريخي و باستاني قرار داده شده اند.

قبل از وارد شدن به مبحث اهميت محيط زيست، منابع طبيعي و ميراث فرهنگي و پتانسيل هايي كه اين شهرستان در اين سه حوزه دارد، به معرفی شهرستان اندیکا از حیث جغرافیایی می پردازیم. 
  
شهرستان انديكا بين 49 درجه و 53 دقيقه تا 49 و 52 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ و بين 31 درجه و 43 دقيقه تا 32 درجه و 39 دقيقه عرض شمالي از خط استوا در حاشيه شرقي استان خوزستان واقع شده است. نزديكترين شهرستان به انديكا از نقطه صفر مرزي كه پل "گدارلند" مي باشد تا مسجد سليمان فاصله اي به طول 25 كيلومتر دارد؛ همچنين فاصله اين شهر تا تهران 912 كيلومتر و از نقطه صفر مرزي يعني "دره گچي" سد شهيد عباسپور تا شهرستان ايذه 28 كيلومتر و از بنه وار تا شهرستان لالي 35 كيلومتر است؛ به عبارتي ديگر، انديكا از سوي شرق به شهرستان ايذه و از شمال غرب به شهرستان لالي و از شمال به سردشت دزفول و از سمت شمال و شمال شرقي به استان چهار محال بختياري و از جنوب و جنوب غرب به شهرستان مسجد سليمان محدود شده است.

مساحت شهرستان انديكا 2336 كيلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دريا بين 700 الي 800 متر است. تعداد آبادي اي انديكا 568 و جمعيت آن برابر آمار غير رسمي تا سال 1385 بالغ بر 000/85 نفر برآورد شده است. مردم اين شهرستان از تبار بختياري هستند و زندگي سنتي آنها بر اساس نظام اجتماعي ايلي و طايفه اي استوار است و داراي بافت روستايي و عشايري است. 

اندیکا به خاطر بافت طبيعي و جغرافيايي بهاري زودرس اما سرسبز و پرطراوت دارد كه از اوايل اسفند ماه آغاز مي شود و در اوايل خرداد ماه هواي بهاري به تدريج جاي خود را به هوای گرم مي دهد؛ انديكا از مناطق كوهستاني و دنباله كوه هاي بختياري محسوب مي شود كه شامل مناطق مرتفع دره هاي عميق و دشت هاي كوچك كه شيب زمين هاي آن به سوي جلگه خوزستان كشيده شده است.(1)

 
اهميت و نقش ميراث فرهنگي در توسعه اقتصادي و فرهنگي انديكا:

ميراث فرهنگي باقيمانده اثرات رفتاري گذشتگان با يكديگر است كه در دو شكل مادي و معنوي قابل مشاهده است. بخش مادي آن شامل آثار فرهنگي است كه به شكل بناها، معابد، مساجد، منازل، ميادين، قلعه ها، پل ها، اشياء، اسناد، كتابها و ... كه صورت فيزيكي و محسوس و به يادگار از دسترنج و تلاش تاريخي و ملي گذشتگان براي آيندگان به ارث مانده است و بخش معنوي ميراث فرهنگي كه پايه و اساس فرهنگ هر قوم را تشكيل مي دهد، شامل آيين ها، اعتقادات، آداب و رسوم، زبان، گويش و باور انسان ها است كه گسترده ترين حوزه ميراث فرهنگي به شمار مي رود. پس منظور از ميراث فرهنگي هم آثار و بناها و اشياء و هم فرهنگ، عقايد و آداب و رسومي است كه از اوايل زندگي انسان تا امروز پديد آمده است. ميراث فرهنگي هرآن چيز ارزشمندي است كه به فرهنگ يك ملت مربوط مي شود و متعلق به آن ملت است چون حاصل هوش، ذكاوت و خلاقيت فكري آن ملت است و حاصل دهها و صدها سال زندگي و تلاشهاي مردمي است كه از يك نسل به نسل هاي ديگر مي رسد. ليكن افتخار داشتن ميراث فرهنگي تنها براي يك يا چند نفر نيست، بلكه براي همه مردم يك كشور است و همه ميراث هاي فرهنگي يك ملت كه ار ارزش زيادي هم برخوردارند در واقع شناسنامه يك ملت است كه سابقه تاريخي آن ملت را نشان ميدهد.

با نگاهي به گذشته هاي دور به نظر مي رسد اولين اثرها در انديكا مربوط به زمان گبريان يا دوران اساطير الاولين است. در كاوش هاي باستان شناسي آثار كهن مربوط به زمان گبريان يا دوران ماقبل تاريخ در اين سرزمين كشف شده است، بر همگان معلوم شده است كه اولين كوره هاي ذوب آهن ايران در كوه دلا انديكا است. محل هايي به نامهاي (گل آهنگري) يا كوره آهنگري كوه دلا، تنگ ريم آهن شلا، كوره آهنگري كوه كل و ريز جينائي كمفه و محل هاي ديگري به نام (نگين شيمبار) غار سكه و تونل افسانه اي دلا كه نشان از تمدن كهن پيشداديان دارد. در نتيجه به نظر مي رسد ذوب سنگ آهن در كنار آتشگاه معبد بزرگ در كوه دلا سبب كشف اوليه آهن شده است. در واقع آگن+ كان- آگن+ كوه- آگن+ گاه اختصار واژه اندكا (انديكا) و به معناي معدن آهن است.

پروفسور گريشمن معتقد است كه قلعه بردي انديكا اقامتگاه دائمي قوم پارس و زادگاه اصلي كورش هخامنشي در ايران است؛ آثار باستاني و مكان هايي در دو سوي كارون، زير سد شهيد عباس پور با نامهاي چم چيت كوه شو، كلاشا، كمبوجريك، مرخا (لشگرگاه) محل هاي بهم پيوسته اي بين انديكا و ايذه در حاشيه رود خروشان كارون يادآور چيش پيش، كورش اول و كمبوجيه اول است كه به نظر مي رسد اولين خواستگاه قوم پارس و هخامنشيان بوده است.

با توجه به مرور اجمالي كه بر نقش و اهميت ميراث فرهنگي و همچنين موقعيت و جايگاه تاريخي و باستاني كه شهرستان انديكا در اين حوزه دارد، اما متأسفانه اخبار نگران كننده اي از وضعيت ميراث تاريخي اين منطقه به گوش مي رسد. بسياري از آثار تاريخي منطقه مورد تعرض افراد سودجو قرار گرفته و يا كساني كه متأسفانه شناخت و آگاهي از اهميت ميراث فرهنگي ندارند و ناخواسته صدماتي را متوجه اين آثار تاريخي كرده اند. علي رغم وجود انجمني بنام دوستداران ميراث فرهنگي انديكا و زحمات و فعاليت هايي كه اعضاي اين انجمن بر حفظ ميراث فرهنگي منطقه داشته اند، بدليل نبود اداره ميراث فرهنگي در منطقه زحمت اين فعالين و دوستداران ميراث فرهنگي انديكا بازدهي كمي داشته است.

به هرحال حفظ و حراست از ميراث فرهنگي و تاريخي در درجه اول وظيفه اداره متولي امر يعني اداره ميراث فرهنگي است و در درجه بعد اين وظيفه متوجه مردم و دوستداران اين آثار است كه اميد است با تأسيس اين اداره در شهرستان انديكا شاهد تلاش، برنامه ريزي و مرمت، حفظ و نگهداري و شناسايي و احياء ميراث فرهنگي منطقه باشيم و نماينده اين شهرستان و مسئولين اداري آن متوجه اهميت ميراث فرهنگي و ظرفيتها و پتانسيل بالاي تاريخي اين منطقه كه اين شهرستان را در رديف يكي از كهن ترين تمدنهاي كشور قرار داده است، باشند.

گفتنی است وجود موارث فرهنگي فراوان و در كنار آن جاذبه هاي طبيعي و زيست محيطي مي تواند منطقه را به يكي از چهره هاي برتر توريست و صنعت گردشگري در استان و حتي كشور تبديل كند و حضور هر ساله مشتاقان طبيعت و محيط زيست در منطقه كه بر تعدادشان نيز افزوده مي شود، صحت اين گفتار را تأييد مي كند. قطعاً توسعه صنعت گردشگري در منطقه علاوه بر تأثير زيادي كه در رشد اقتصادي و ايجاد اشتغالزايي در منطقه دارد به رشد فرهنگي منطقه نيز كمك مي كند. زيرا اين صنعت هميشه مكانيسمي بوده براي تعامل فرهنگي، اشاعه فرهنگ و تمدن يك منطقه، توسعه و انتقال باورها و عقايد و فرهنگ مردم يك منطقه .

اينها نكاتي است كه نبايد از ذهن مسئولين اداري اين شهرستان و نماينده محترم آن دور بماند. بايد نهايت تلاش خود را جهت تسريع در روند شكل گيري چارت اداري و راه اندازي اين اداره بكار گيرند تا در چارچوب فعاليتهاي اين اداره و با برنامه ريزي و بستر سازي به اين مهم نائل آيند.

اهميت و نقش محيط زيست و منابع طبيعي در توسعه اقتصادي و فرهنگي انديكا: محيط زيست هديه و موهبتي الهي است كه حفاظت از آن نخستين وظيفه بشر و شايد مهمترين رسالت انسان باشد. محيط زيست سالم نه تنها به سلامت كمك مي كند بلكه امكان بهره برداري مناسب از مواهب الهي موجود در آن براي رفع نيازهاي بشري را فراهم مي سازد. رابطه انسان و محيط زيست يك رابطه دو طرفه است يعني هم محيط زيست بر فعاليتهاي انسان تأثير مي گذارد و هم از فعاليتهاي انسان در راستاي توسعه به هر طريقي كه باشد اثرات مختلفي بر محيط زيست و زندگي و آگاهي از زيانهاي تخريب آن مهمترين وظيفه و فعاليت يك اداره حفاظت از محيط زيست است.  

اهميت تنوع زيستي:

تنوع زيستي از سه مفهوم مرتبط با هم تشكيل شده كه عبارتند از تنوع ژن، تنوع گونه، تنوع زيست بوم (اكوسيستم) تنوع زيستي بخش حساسي از سرمايه طبيعي است كه از زمين به ارث برده ايم. تنوع زيستي در واقع گوناگوني حيات يا مجموعه اي از موجودات زنده به شكل هاي يا مجموعه اي از موجودات زنده كه شكل هاي متفاوت است و شامل يك تك سلولي در اعماق اقيانوس يا يك گونه گياهي يا جانوران در دشت است. انقراض يك گونه در واقع نابودي بخشي از زيست بوم يا اكوسيستمي است كه ما در آن زندگي مي كنيم. زيرا اجزاي زيست بوم با هم وابسته اند و نابودي هر بخش بر بقيه اجزاء تأثر خواهد گذاشت.

 
اهميت مراتع:

1. تأمين كننده مواد غذايي دامها (90 درصد دامهاي كشور از علف مراتع تغذيه مي كنند) 2. حفاظت از آب و خاك 3. استفاده در موارد صنعتي و دارويي 4. از لحاظ پرورش حياط وحش زيرا برخي حيوانات وحشي در مراتع طبيعي پرورش مي يابند مثل آهو. 

اهميت جنگلها:

نقش اجتماعي جنگل از لحاظ ارزش مادي و معنوي، ايجاد محيط آسايش و تفريح، حفظ تعادل هوا، ارزش جنگل در ذخيره آبهاي زير زميني، تأثير جنگل در مبارزه با آلودگي روحيه افراد، ارزش اقتصادي جنگل در توليد كار، تغذيه، تأثير جنگل در مبارزه با سروصداي محيط، محل زندگي جانداران در مبارزه با آلودگي محيط زيست، تأثير جنگل در مبارزه با سر و صداي محيط، محل زندگي جانداران و تأمين كننده غذاي جانوران و حيوانات، پش گيري از وقوع سيلاب و فرسايش خاك، جنگل به عنوان منبه تأمين غذايي و مصرف دارويي براي انسان.

شهرستان انديكا داراي ظرفيتها و پتانسيل هاي بالاي طبيعي از قبيل كوهستان، دشت، آب رودخانه و چشمه هاي متعدد و بسيار پرآب دائمي، جنگل و مراتع مي باشد. وجود اين فاكتورها در كنار هم زمينه مساعدي براي تكثير و حفظ نسل جانوران و گونه هاي گياهي مختلف را فراهم آورده است. شهرستان انديكا نمونه خاص از مظاهر زيباي طبيعت استان خوزستان است كه متشكل از جنگلهاي نسبتاً انبوه و گاه بكر منطقه زاگرس كه عمدتاً جامعه بلوط را تشكيل مي دهد و همچنين وجود جانوران خاص منطقه زاگرس كه اين گونه هاي جانوري از نظر تنوع بسيار با اهميت مي باشند. بطوريكه در منطقه حفاظت شده شيمبار در مجموع 25 گونه پستاندار و 70 گونه پرنده يافت مي شود. با مروري اجمالي بر موقعيت شهرستان انديكا در حوزه محيط زيست و منابع طبيعي و ظرفيتهاي بالاي اين منطقه از نظر تنوع زيستي گياهي و جانوري و گردشگري و با توجه به اهميت محيط زيست، مراتع و جنگلها و تنوع زيستي و لزوم حساسيت افكار عمومي نسبت به اين حوزه متأسفانه اخباري كه از وضعيت محيط زيست و طبيعي منطقه به گوش مي رسد نگران كننده است. حيات وحش منطقه در معرض خطر و رو به انقراض است. تنوع زيستي گياهي منطقه حفاظت شده و گردشگري شيمبار كه داراي گونه جانوري بيشتري است به علت عدم مديريت در سنوات قبل از تبديل شدن به منطقه حفاظت شده و به علت شكار بي رويه و تخريب زيستگاه جمعيت آن به شدت كاهش يافته است. تنوع زيستي گياهي منطقه نيز چشم انداز اميدوار كننده اي ندارد كه مي توان دلايلي همچون نبود ساختار اداري و سيستم مديريتي در اين حوزه، فقر فرهنگ محيط زيستي و عدم آموزش و آگاهي و نگاه علمي به اين حوزه، را ذكر كرد. بطور مثال در ايام عيد امسال و حضور محيط زيست و فقر فرهنگ محيط زيستي منطقه به تلي از زباله كه يكي از مهمترين عوامل تخريب جنگلها و مراتع است تبديل شده است. اين نكته را بايد به مسئولين اداري شهرستان و نماينده محترم اين شهرستان در مجلس يادآور شد كه توجه به توسعه پايدار محيط زيستي و رسيدن به يك چشم انداز اميدوار كننده در اين حوزه و رشد صنعت گردشگري منطقه با توجه به پتانسيل هاي بالاي آن برنامه ريزي، مديريت پايدار مي طلبد و تا زماني كه ساختار مديريتي و نهادهاي اداري اين حوزه شكل نگيرد، نمي توان به رفع معظلات و توسعه و پيشرفت در حوزه هاي زيست محيطي و منابع طبيعي و گردشگري منطقه اميدوار بود. (اين نكته را بايد يادآور شد كه سلامت روحي و جسمي مردم وابسته به حفظ محيط زيست و منابع طبيعي است. پس رشد اقتصادي و فرهنگي نيز ارتباط مستقيمي با حفظ اين منابع دارد.)   

 
 

پاورقی: 

(1) مهمترين ارتفاعات منطقه اندیکا عبارتند از: كوه لندر، شو، جريك، اديو، دلا، منار، دمه، فچ، تاراز، ليله، كينو كه مرتفع ترين آنها كينو يا كينوه با ارتفاع 3710 متر كه آن را بام خوزستان ناميده اند. بلندترين قله اين كوه "بردمه"نام دارد، وجه تسميه بردمه (سنگ ماه) اين است كه قله آن حتي در شب هاي تاريك و بدون ماه مهتاب هم نوراني است. همچنین دره ها و تنگه هاي معروف اندیکا عبارتند از: تنگ تينا، تنگ سنان، تنگ سرد، تنگ چلو، تنگ شلا، تنگ رپي، چال مناره.

در خصوص رودخانه ها و چشمه های این منطقه نیز باید گفت که رودخانه كارون از قسمت غربي شهرستان ايذه در منطقه كارتا به درياچه و سد شهيد عباسپور وارد مي شود و بعد از خروج از نيروگاه، در حاشيه شمال شرقي به سمت جنوب جريان مي يابد. بر روي رودخانه كارون دو سد مهم شهيد عباسپور و گدارلندر مسجد سليمان قرار دارد. چشمه ها و نهرها و رودخانه هاي فصلي زيادي در انديكا جاري اند، که از آن جمله می توان به رودخانه شور، سرتنگ دولاب، باغ شهو، تنگ تينا، چشمه بي بي ترخون، بابا احمد، آب تنگ سرد للر، آب كدي كتك، شط شيمبار، رودخانه شلا، آبشار توف كماموري ، رودخانه و چشمه سربازاران سوسن و سرخاب، آب دره بابا زاهد، تنگ شلال، كريم آباد، دورآب و چشمه چلو، چشمه چال منار، چشمه گنديكار و ... اشاره کرد.

پوشش گياهي: پوشش گياهي منطقه انديكا از درختان بلوط، بادام كوهي، كلخنگ، بن ارزن، تنگس، زال زالك، مهلو، كيكم، چنار، كنار، تتم، انجير، انار، انگور، گلابي، زيتون، گردو، توت، جاز، آلبالو وحشي و همچنين انواع قارچ، كرفس، تره كوهي، چويل، اوندول و و پونه پوشيده است و در فصل بهار انواع گلهاي وحشي نظير لاله، شقايق، سنبل، كلايل وحشي، نرگس و بابونه، ريواس، پرسياوشان و انواه گياهان دارويي را مي توان نام برد كه اين منطقه را سبز پوش مي كنند. 
حيات وحش منطقه: خرس قهوه اي، پلنگ، گرگ، كفتار، روباه، شغال، گراز، خرگوش، خارپشت، راسو، بزكوهي،سنجاب ايراني، انواع خفاش و پرندگاني نظير: كبك، تيهو، عقاب، كلاغ، كركس، پرستو، گنجشگ و بلدرچين.

مراكز باستاني و بناهاي و مذهبي: پل نگين، لوح شيمبار، حكاكي تنگ كبوتران، شهر باستاني چال شه، قلعه بردي، قلعه ليت، قلعه ديزه وراز، قلعه بت ها در كوه دلا، دژ ملكان يا دژ اسدخان، چهارطاقي سيم بند در آبژدان، قلعه ارگ يا ارگي در شلا، بنوار خليل خان، خنگ سوار در كل اولاد، امامزاده بابا احمد، بابا زاهد، شاه قطب الدين در بوير، اميرالمومنين در آبژدان، صالح كوتاه در كوه شو، احمد بلد، صالح ابراهيم در شيمبار، سمال احمد، آقا سليمان، برون عالي در اينك و تعدادي از قبور شاهزادگان ايراني مربوط به قبل از اسلام در انديكا هم وجود دارد.  
صنايع دستي: قالي، قاليچه، چوقا، گليم،سياه چادر، جاجيم. 
مراكز سياحتي: شهرك كوشك، پارك جزيره درياچه سد شهيد عباس پور، سد گدارلندر، درياچه كمبو، شط شيمبار، منطقه ييلاقي كتك، تالاب زيباي شيمبار، تالاب تمبي. 
 

 
 

 
منابع مورد استفاده:
 

1. انديكا شهر آهن و اولين پايتخت پارسßحسين چراغيان  

2. موزه،ميراث فرهنگي و گردشگريßاقبال صالحي، كوهرنگ (ماهنامه) 

فرهنگي چيستß3. ميراث هفته نامه نشاط خوزستان 

 

یادداشت های بازدیدکنندگان

نویسنده مهمان در تاریخ ۱۳۸۹-۰۹-۲۳ ۱۲:۰۴:۳۱
با تشکر از شما امید وارم که مسئولین اندیکا خیلی بیشتر به توسعه ان همت گمارند

نویسنده مهمان در تاریخ ۱۳۸۹-۱۰-۱۹ ۱۲:۳۶:۵۸
با تشکر اسمعیلی زاده کارشناس ارشد برنامه ریزی رفاه اجتماعی

نویسنده مهمان در تاریخ ۱۳۸۹-۱۲-۲۸ ۰۴:۵۳:۱۸
salam 
sepass babate matalebe khobetoon 
ma eyde emsal miaym lalio bebinim 
pishnehadeton chie age ma 2-3 shab bekhaym to mantaghe bashim kojahasho to olaviat bezarimo az koja shoro konimo be koja khatmesh konim? 
lotfan age nazari dashtin be  
ba ham ertebat bargharar konim 
ba sepase faravam 
heshmati

نویسنده مهمان در تاریخ ۱۳۹۱-۱۰-۲۶ ۱۶:۰۶:۲۹
درک تحویل مندشماازفرهنگ وپیشینه ی تاریخی وباستانی اندیکاقابل ستایش است گاهی بغضی ست که تالب هابالا میاید ونفسم رابه شماره می اندازد. 
 
محمدرضامحبی

نویسنده مهمان در تاریخ ۱۳۹۱-۱۰-۲۶ ۱۶:۱۴:۳۵
تلاش شمادرجهت اشاعه ی فرهنگ وپیشینه ی تاریخی اندیکاقابل ستایش واحترام است.  



Copyright 2008, Khuzestanclub.org All rights Reserved