Advertisement

email_18_animated.gif
مشتاقانه منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم
manager.khuzestanclub@gmail.com
نام کاربری

کلمه عبور

مرا به ياد داشته باش
فراموش کردن کلمه عبور
ثبت نام نكرده ايد؟ عضویت

صفحه اصلی arrow خواندني ها arrow خواندنی ها arrow تفاوت گویش‌های شوشتری و دزفولی
تفاوت گویش‌های شوشتری و دزفولی چاپ ارسال به دوست
۲۰ دي ۱۳۹۰
گویشهای شوشتری و دزفولی از بازمانده‌های زبان پهلوی ساسانی(پارسی میانه) می باشند که با خوزی

باستان آمیختگی هایی داشته اند و در گذر زمان کمتر از فارسی دری دستخوش دگرگونی شده اند.

علی اکبر دهخدا در واژه نامه خود از واژگان شوشتری بسیار بهره جسته‌است و درونمایه بیش از ده هزار واژه را از "لغت[نامه] محلی شوشتر" بیرون آورده‌است.[۱] دکتر محمد معین در کناره کتاب برهان قاطع گویش دزفولی را یکی از سرشاخه‌های زبان فارسی می نامد.


گویش شوشتری و دزفولی از دید دستوری، واژگانی و شیوه آوایش ناهمگونی‌های زیادی با فارسی معیار دارند. بیشتر گویشوران شوشتری و دزفولی به سبب دلبستگی به زبان خودشان همواره بر آن اند که با یک دیگر به گویش شهر خود سخن بگویند و این شیوه در پیشگیری از فراموشی این دو گویش کارساز بوده است.[
نیازمند منبع]

"ح" و "ع"، در این گویش‌ها به سان "ه" و "ا" در گویش فارسی معیار آوایش نمی‌شوند و این شیوه آوایش در برخی از واژگان پارسی نیز به گوش می رسد. مانند: عَسب (اسب)، عَفتُو (آفتاب) و... . برخی بر این باورند که این شیوه آوایش از هنایش های(تاثیرات) زبان عربی بر این گویش می‌باشد که گاهی در واژگانی که از زبان عربی هم به وام گرفته نشده‌اند نیز خود را نشان می‌دهد.[۲] برخی دیگر بر این باورند که با درنگریستن به این که همه زبانها در آغاز آوایشی ناهمگون با امروز داشته اند و همچنین نمونه‌هایی مانند واگ "ث" که در زبان اوستایی بوده اما در فارسی معیار دیگر به کار نمی رود می توان چنین برداشت کرد که این شیوه آوایش ویژه زبان پارسی باستان و پهلوی بوده که در گذر زمان فراموش شده اما در این دو گویش همچنان کاربرد دارد درست به مانند ناهمگونی در شیوه آوایش دو واج "ح" و "ع" در گویش‌های ایرلندی و بریتانیایی با گویش آمریکایی در برخی واژگان.[نیازمند منبع] ضمناً در گویش شوشتری، مانند لهجه کابلی و بسیاری لهجه‌های دیگر شرق افغانستان و بر خلاف سایر لهجه‌های غربی زبان فارسی (لهجه هراتی و لهجه‌های فارسی در ایران) که ق را نیز همانند غ تلفظ می‌کنند، ق به همان صورت عربی اش تلفظ می‌شود.[نیازمند منبع]

ناهمگونی‌های شوشتری با دزفولی: ناهمگونی‌های این دو گویش در برابر همانندی هایشان بسیار ناچیز است. بیشتر ناهمگونی را می‌توان در زیر دسته بندی کرد:

الف- ضمیرهای شخصی جدا:

شوشتری: مُ، تُ، او، اَما، شَما، ایشون (من، تو، او، ما، شما، ایشان)

دزفولی: مُ، تُ، او، اُمون، شُمون، اوشون

ب- زمان‌ها:

در شوشتری گذشته استمرارای با افزودن «بِ» به آغاز بن گذشته ساخته می‌شود. برای نمونه "بِگفت" (می‌گفت) اما در دزفولی گذشته استمراری کمتر به کار می رود و آن را به شیوه‌های دیگر به کار میبرند.


ج- آوایش برخی از افعال:

شوشتری و دزفولی بودن را از آوایش دو فعل می‌توان شناسایی کرد:

شدن: در شوشتری، بوئِسَّن (buessan) اما در دزفولی، بیئِسٌَن (biessan) است.

کردن: در شوشتری، کُردن (kordan) اما در دزفولی، کؤردن (kördan) است.


د- ریشه‌هایی که در پایان (سٌن) دارند:

در دزفولی ریشه‌هایی که به (سٌن) پایان می یابند بیشتر از شوشتری است.


ه- دزفولی گود! است:

دزفولی‌ها «یاء» و «واو» مجهول قدیم را (به گونه دگرگون شده) آوایش می‌کنند که به گفت شوشتری‌ها «دزفولی‌ها گود سخن می‌گویند».

یاء مجهول به صورت "ey" مانند "shemsheyr" (شمشیر)

واو مجهول بیشتر به صورت ö مانند «» (گاو)


و- ساختار آینده استمراری و التزامی:

در دزفولی ساختار آینده استمراری به گونه "ب + مضارع التزامی" است(که خود مانند فعل امری فارسی معیار است). ولی آینده استمراری منفی به صورت "نَمِ + آینده التزانی" است.

در شوشتری هم همین ساختار می‌باشد اما در برخی فعل‌ها مانند فارسی معیار درآغاز آینده استمراری "م" می‌آید:

دزفولی : می‌رود : بِرواَ، نمی‌رود : نَم رواَ، برود : رواَ

شوشتری : می‌رود : مِرَ، نمی‌رود : نَمِرَ، برود : رَوَ

البته در برخی افعال مانند فعل کمکی در انگلیسی نیاز به صرف فعل در زمان به آن شیوه نیست.

می تواند : تَرَ نمی‌تواند : نَتَرَ

از : ویکی پدیا


یادداشت های بازدیدکنندگان

نویسنده مهمان در تاریخ ۱۳۹۱-۰۹-۰۱ ۲۳:۱۵:۰۷
اطلاعات خیلی جالبی بود ممنون از زحماتتون

نویسنده مهمان در تاریخ ۱۳۹۲-۰۵-۲۰ ۱۱:۱۰:۲۸
با سلام ممنون از اطلاعاتتون ولی ای کاش منابع رو هم ذکر کنید!!



Copyright 2008, Khuzestanclub.org All rights Reserved